Alternatif Göç Yönetişiminin Geliştirilmesi (ADMIGOV)

Proje Yürütücüsü: Ayşen Üstübici, Ahmet İçduygu

Araştırmacı: TBA

Fon Sağlayıcı: Horizon 2020 – Araştırma ve Kalkınma alanında Çerçeve Programı (2014-2020)

Özet: Alternatif Göç Yönetişiminin Geliştirilmesi (ADMIGOV) uluslararası konsorsiyumu, uygulamada Avrupa göç politikasının Birleşmiş Milletlerin temel ilkeleriyle uyumunu araştıracaktır. Bu proje, Avrupa Komisyonu’nun Horizon 2020 programı kapsamında 3 milyon Euro tutarında bir destek almış ve 4 yıl sürecek bir projedir. Avrupa Birliği 2016 New York Deklarasyonu ve 2030 Birleşmiş Milletler Sürdürülebilir Kalkınma Hedefleri’ne sıkı sıkıya bağlıdır. Bu anlaşmalarda, devletler göç ve mülteci meseleleri için işbirliği ve ortak sorumluluk üstlenmeyi kabul etmiş ve dünya çapında aşırı yoksulluk, eşitsizlik, adaletsizlik ve iklim değişikliğini sona erdirmek için birlikte çalışmayı hedeflemiştir. Bu projenin araştırma sorusu ise bu ilke ve önceliklerin uygulamaya geçirilmesine ne tür bir göç politikası katkıda bulunabilir? Uluslararası proje ekibi bu sebeple mevcut göçü analiz edecek ve AB’de ulusal politikanın uygulandığı üç temel duruma odaklanacaktır: (1) AB’ye giriş/erişim; (2) AB’den ayrılmak (gönüllü ya da gönülsüz); ve (3) geçici ve döngüsel göç için yenilikçi olanaklar. Ekip, iki temel ilkenin uygulanmasını ayrıntılı olarak incelenmektedir: koruma ilkesi ve kalkınma hedeflerini destekleme ilkesi. Ayrıca, farklı politika çözümleri (koruma ve kontrol arasındaki gerilim gibi) ile mevcut politikaların uygulanmasında daha önce görülmemiş sayıda göçmen arasındaki olası gerilimlere odaklanmaktadır. Araştırma, AB’nin (Hollanda, Belçika ve Almanya gibi) yanı sıra AB’nin (Yunanistan, Türkiye, İspanya ve Polonya) sınır ülkelerinde de gerçekleşecektir. Ek olarak, ekip göç yolundaki verileri toplayacak ve Lübnan, Nijer ve Etiyopya gibi menşe ülkelerdeki ve transit ülkelerindeki durumları araştıracaktır. Bu yerleri seçerek, ekip şu anda yürütmekte olduğu göç ve göç politikası ile ilgili en önemli ve sorunlu süreçlere dair bilgi edinmeyi hedeflemektedir.

Ortaklar: Proje, Dr. Anja van Heelsum (baş araştırmacı), Dr. Jeroen Doomernik, Dr Polly Pallister-Wilkins ve Dr. Barak Kalir tarafından koordine edilmektedir. Amsterdam Üniversitesi, Maastricht, Ege, Aalborg, Barselona (UB), Brüksel (ULB), Wrocław ve Addis Ababa üniversiteleri ile birlikte Koç Üniversitesi, Beyrut Amerikan Üniversitesi, Clingendael Enstitüsü, Barselona Uluslararası Bilgi ve Belgeleri Merkezi ve Danimarka Mülteci Konseyi. 

Göç Yönetimi ve Göç Gelişimi Bağlantısı Dizimi (MIGNEX)

Proje Yürütücüsü: Ayşen Üstübici, Ahmet İçduygu

Araştırmacı: TBA

Fon Sağlayıcı: Horizon 2020 – Araştırma ve Kalkınma alanında Çerçeve Programı (2014-2020)

Özet: Göç araştırmaları ve politikasındaki en etkili fikirlerden ikisi “göç yönetimi” ve “göç-gelişme bağlantısı”dır. Avrupa’da dünyanın diğer bölgelerinden daha az olmamakla birlikte, bu kavramların her biri için önemli araştırmalar yapılmıştır. Ama ikisi arasındaki bağlantıyı kurabilmek üzerine çalışmalar eksiktir. Göçün zorluklarına karşı cevap aryayışı, iki araştırma alanını hizalayan ve bağlantıları siyasal çıkarımlara çeviren bir yaklaşım gerektirmektedir. MIGNEX’in tam merkezindeki zorluk budur. Bilgimiz dahiliyetinde, MIGNEX, göç konusunda yapılan Avrupa destekli en büyük araştırma projesidir. Bu özellik, projenin karmaşıklığına ve potansiyel etkisine işaret etmektedir. (Daha büyük bütçelerle yapılan diğer araştırma girişimleri, birkaç konu arasından biri olarak göçü ele almakta ve odak projelerden ziyade program olarak ya da başka fonlara sahin projelerdir) Proje, Eylül 2018’den itibaren beş yıl boyunca yürütülecektir. Birincil alan araştırması 10 ülke menşe ve transit ülkelerdir: Afganistan, Yeşil Burun Adaları, Etiyopya, Gana, Gine, Nijerya, Pakistan, Somali, Tunus ve Türkiye’dir. Veri toplama aşaması siyasa incelemeleri, anahtar bilgi sağlayıcı derinlemesine mülakatlar, odak grupları ve büyük bir örneklem araştırmasını içerecektir. Veri toplama aşamasının büyük bir kısmı, on ülke çapında yayılmış 25 araştırma alanına odaklanacak ve yerel düzeyde mekanizmaların tanımlanmasını sağlayacaktır.

Proje Websitesi: MIGNEX

Bülten: MIGNEX, 2019’un ilk yarısından itibaren projenin faaliyetleri ve sonuçları hakkında güncellemeler içeren üç aylık bir bülten hazırlayacak. Bültene bu linkten kayıt olabilirsiniz.

Ortaklar: Proje dokuz kurumdan oluşan bir konsorsiyum tarafından yürütülmektedir:

  • Barış Araştırmaları Enstitüsü Oslo (PRIO), Norveç – Koordinatör
  • Danbe Üniversitesi Krems, Avusturya
  • Gana Üniversitesi, Gana
  • Koç Üniversitesi, Türkiye
  • Lahore Yönetim Bilimleri Üniversitesi (LUMS), Pakistan
  • Maastricht Üniversitesi, Hollanda
  • Yurtdışı Kalkınma Enstitüsü (ODI), İngiltere
  • Oxford Üniversitesi, İngiltere
  • Samuel Hall, Afganistan

Balkan Yolundaki Göç Akımlarındaki Dalgalanmalar

Baş Araştırmacılar: Ayşen Üstübici, Ahmet İçduygu

Süre: Kasım 2018 – Eylül 2019

Araştırmacı: Eda Kirişçioğlu

Fon Sağlayıcı: Hollanda Adalet ve Güvenlik Bakanlığı WODC (Araştırma ve Belgelendirme Merkezi)

Genel Bakış: Bu araştırma Batı Balkanlar rotasındaki göç akımlarının değişen dinamiklerini açığa çıkarmayı amaçlamaktadır. Bu dinamikler arasında: Batı Balkanlar rotasındaki göç bağlamına ilişkin politik ortam; göçmenlerin bu rota tercihlerindeki karar vermeleri (veya tercih etmemeleri); ve bu rotadaki göçmenlerin genel istek ve hedef seçimleri yer almaktadır. Proje, politika dinamikleri, göçmenlerin karar vermeleri ve göç akışları arasındaki etkileşimi ele almayı ve gelecekteki olası müdahaleler dahil olmak üzere farklı müdahalelerin göç akışlarını nasıl etkileyebileceğini tespit etmeyi amaçlamaktadır. MiReKoc ekibi, Türkiye’deki veri toplama ve analizinden sorumludur.

Ortak: Maastricht Yönetişim Enstitüsü, Erasmus Üniversitesi Rotterdam

PEACEMAKERS - Barış Diyaloğu Kampüs Ağı: Ev Sahibi Ülkelerde Göçmenler ve Gençler Arasındaki Pozitif Tutumların Desteklenmesi (2017-2020)

Baş Araştırmacı: Şebnem Köşer Akçapar

Fon Sağlayıcı: ERASMUS + Project

Genel Bakış: Geçtiğimiz yıllarda Avrasya manzarası, daha önce benzeri görülmemiş düzeyde uluslararası göçü deneyimledi. Birleşmiş Milletler istatistiklerine göre, 2015 yılında dünya çapındaki uluslararası göçmen sayısı 20 milyon mültecinin de dahil olduğu 244 milyona ulaştı. Orta Doğu ve Afrika’daki insani krizler, daha fazla insanın yaşamlarını anavatanlarının dışında sürdürmeye çalışmasıyla sonuçlanmaktadır.

Ortak kurumlardan toplanan bilgiler, göçmen / mülteci sayısının artmakta olduğunu ve kültürel çatışmalar ve önyargılar nedeniyle etkili iletişim ve sosyal katılım eksikliğinin Türkiye ve Avrupa’da yaygın bir sorun olduğunu göstermektedir. Bu gerçeğe dayanarak, bu proje Avrupa’da ve Türkiye’de önyargılar, ayrımcılık ve ırkçılıkla mücadelede olumlu tutum sergileyen ve kültürlerarası iletişim, etkileşim ve empati yoluyla sosyal içermeyi teşvik eden daha barışçıl bir neslin desteklenmesini amaçlamaktadır. Aynı zamanda ulusötesi olarak yapılması gerekmesinin nedeni de budur.

Proje, bu amacı çerçevesinde, PEACEMAKERS projesinde 2 yıl boyunca eğitilecek olan 24 “Barış Elçisi” önderliğinde, Barışçıllar projesinde titiz bir akademik hazırlık, deneyimsel eğitim ve liderlik gelişimi ile beceriler, problem çözme, eleştirel düşünme, işbirlikçi çalışma ve çatışma çözümlerini geliştirme konusunda eğitilecek uluslararası bir barış diyaloğu kampüs ağı aracılığıyla amacını gerçekleştirmeyi hedeflemektedir. Hem resmi (çevrimiçi kurs) hem de gayri-resmi (eğiticilerin eğitimi kampları) eğitim yöntemleri kullanılacaktır. 24 Barış Elçisi, her ortak üniversiteden 6 öğrenciden oluşacaktır. Sırasıyla İstanbul, Floransa, Rotterdam’daki 3 eğiticinin eğitim kampında toplanılacaktır. Bu kamplarda, Barış Elçileri, C1’ten hemen sonra atanacak eğitmenler olarak eğitim görecek, öğrenci gruplarını eğitmek ve kendi üniversitelerinde barış diyalogu oluşturmak için öğrenci kulüplerinde barış diyalogu yaratacak ve sonunda “Barış Diyalog Kampüs Ağı” olacaktır.

Bu proje, ırksal, etnik, kültürel ve göçle ilgili ihtilafların ön plana çıkmaya başladığı bazı önemli Avrupa ülkelerindeki üniversite öğrencilerini hedefleyerek barış inşası ve çatışma çözme faaliyetlerini teşvik etmeyi amaçlayan daha önce AB tarafından finanse edilen projeleri tamamlayacak şekildedir. Ayrıca, daha geniş bir kavramsal ve hedefe yönelik çerçeve vererek mevcut barış inşasını, çatışmaların çözümünü ve gruplararası diyalogları kampüslerdeki akademik ve ders dışı faaliyetlerle tamamlayacaktır. 5 farklı Erasmus programı ülkesinden 6 üniversiteyi ortak bir platformda barış yapma etkinlikleri yapmak üzere biraraya getirerek ve sonrasında da barış inşasına katkıda bulunmak için kendi kampüslerine geri dönerek yenilikler yapmayı planlamaktadır.

Kültürlerarası öğrenmeyi, kültürel etkileşimi ve sosyal içermeyi teşvik ederek, bu proje AB politikalarının öncelikleri arasında olan Avrupa Vatandaşlığı kavramına ve bireylerin öğrenim hareketliliğine katkıda bulunacaktır, Çünkü 1) 24 öğrenci Erasmus program ülkelerine eğitim, akademik ve kültürlerarası değişim için ve aynı zamanda 7 akademik ve idari personel için Erasmus programı ülkelerine seyahat edecek ve 2) Erasmus değişim öğrenciler bu çevrimiçi derslere kurslara alma şansı yakalayacak (O3) ve projenin ortak üniversitelerine geri döndüklerinde müfredatlarının bir parçası olarak bu proje sunulacaktır.

Proje, katılımcıları eğitmen olarak eğitirken yaygın eğitim / karma eğitim araçlarını kullanacaktır. “Eğitim Kampı Eğitmek İçin Manuel” ve “Barış Elçisi El Kitabı” (O3) ve sonunda “Barış Diyalog Kampüs Ağı En İyi Uygulama Rehberi” (O4) hazırlanacaktır.

Projenin bir diğer yenilikçi çıktısı, ortak üniversitelerdeki tüm öğrencilere sunulacak çevrimiçi bir kursun oluşturulmasıdır. Öğrenciler bu dersi belirli bir dönemde alacaklar ve başarılı bir şekilde tamamladıktan sonra AKTS veya katılım sertifikası alacaklar. Bu dersin müfredatı ihtiyaç analizine (O1) ve C1’in nihai raporuna dayanarak tasarlanacaktır. Ortak üniversitelerin tümü, proje ağına sosyal katılım konusunda yaptıklarını paylaşacak ve bu nedenle projenin yenilikçi yapısının bir parçası olan tüm taraflar bilgiye erişebilecektir.

Ortaklar:

  • UNIBO (IT);
  • Humboldt-Universitaet zu Berlin (DE);
  • Erasmus Rotterdam Üniversitesi (NL);
  • Gaziantep Üniversitesi (TK);
  • Universidad Abierta (PT)

Türkiye’de Göç Yönetişimi Alanında Etkileşimli Toplumsal Bütünleşme Modeli Geliştirilmesi

Proje Yürütücüsü: Ahmet İçduygu

Araştırmacılar:  Nathan Bertelsen (Koç Üniversitesi), Özgür İlke Şanlıer Yüksel (Çukurova Üniversitesi), Şebnem Köşer Akçapar (Koç Üniversitesi), Sedef Turper (Koç Üniversitesi), Kadir Onur Unutulmaz (Ankara Sosyal Bilimler Üniversitesi)

Bursiyerler: Salih Tosun, Fevza Köseoğlu Darılmaz

Fon Sağlayıcı: TUBITAK 1001 Programı

Özet: Bu projede, Türkiye’de artan göç hareketlerinin ortaya çıkaracağı orta ve uzun vadeli sonuçlara dair değerlendirmeler üzerinden Türkiye’de göçün yönetişimi meselesi ele alınacaktır. Çalışmada, merkezi yönetimin ortaya koyduğu ilgili düzenlemelerin incelenmesinin yanı sıra, bu düzenlemelerin yerel ölçekteki farklı aktörler tarafından nasıl uygulandığı araştırılacaktır. Buna ek olarak, bu çalışmadan elde edilen bulgular tarihsel bir çerçeveye oturtularak, 1990’lardan bu yana farklı dönemlerde farklı yoğunluk ve niteliklerdeki göç hareketlerinin kentlerimizi niçin ve nasıl etkilediğini kavramsal, tarihsel, yasal, ekonomik ve sosyal açılardan inceleyecektir. Sunulan araştırma ve geliştirme projesi, varolan göç ve göç yönetişimi kavramlarını ve politika uygulamalarını Türkiye’de son otuz yılda yaşanan göç hareketleri ve bu hareketlerin kentsel dönüşümlere etkileri ışığında yenilemek ve geliştirmek amacındadır. Araştırma projesi, yerel yönetimlerin, yerel halkın ve farklı dönemlerde göç ile ülkeye gelen göçmenlerle ilgili verilerin bilimsel yöntemlerle toplanması ve değerlendirilmesi yoluyla göç süreçleri ile ülkemizin farklı bölgelerindeki kentlerde yaşanan dönüşümler arasındaki ilişkileri de analiz edecektir.

Ortak Avrupa İltica Sistemi'nin değerlendirilmesi (CEASEVAL)

Araştırmacılar: Ahmet İçduygu, Damla B. Aksel

Fon Sağlayıcı: Horizon 2020 – Araştırma ve Kalkınma alanında Çerçeve Programı (2014-2020)

Özet: 2015’ten bu yana, Avrupa’ya doğru ve Avrupa’daki göç, AB sığınma ve göç sistemlerinde bir ‘stres’ yaratmıştır. Bu göç süreci, Ortak Avrupa İltica Sistemi (CEAS) ve ulusal sığınma sistemlerinin yeterliliğine meydan okurken, sınırların yeniden başlamasına yol açmış ve üye devletler arasındaki ve AB arasındaki dayanışmanın ve AB’nin komşu ülkelerle olan ilişkileri sorgulanmasına neden olmuştur. 2015 yılından bu yana Avrupa’da sözde “göç krizi” adı altında ağırlaşan süreçte CEAS’ın bariz hataları göz önüne alındığında, resmi kurumsal düzenlemenin ötesine geçen ve kapsamlı bir uyum analizi yapılması gerektiği ortaya çıkmaktadır. CEASEVAL, farklı kurumlar (AB kurumları, AB Üye Devletleri, AB üyesi olmayan devletler ve yerel kurumlar,  medya ve siyasi faaliyetlerin yanı sıra “düzensiz” göçmenler, sığınmacılar ve mülteciler) arasındaki eşgüdümlü eylemlerin başarı ve başarısızlığını açıklayabilecek faktörleri değerlendirmek için çok seviyeli bir yönetişim yaklaşımı uygulamayı planlamaktadır. 

Türkiye’deki Suriyeli Gençlerin Entegrasyonu ve Refahı

Baş Araştırmacılar: Ahmet İçduygu (MiReKoc), Rebecca Bryant (Utrecht University)

Ataştırmacılar: Ayşen Üstübici (Koç), Maya Mamish (LSE), Maissam Nimer (Koç), Amal Abdulla (Koç), Birce Altıok (Koç), Evin Millet

Fon sağlayıcı: TÜBITAK & Economic and Social Research Council (ESRC) UK & Volkswagen Stiftung Foundation

Özet: Bu proje, Türkiye’deki Suriyeli gençlerin ihtiyaçlarını ve refah düzeylerini tespit etmeyi ve ‘misafir’ olarak nitelendirilen Suriyeli gençlerin Türkiye üzerinde bir yük olarak görülmesinden ziyade, onların Türkiye’nin kalkınma sürecine nasıl katkıda bulunabileceğini göstermeyi amaçlamaktadır. Projeye yaklaşımımız ise hem küresel, hem de tarihsel faktörler göz önünde bulundurularak şekillenmiştir. Bu araştırma, içinde bulunduğumuz dönem içerisinde Suriye kaynaklı kitlesel göçle yüz yüze kalan Türkiye’de, yakın geçmişteki tecrübelerden hareketle ne gibi gerekli derslerin çıkarıldığı, ve ne tür engel ve zorluklarla karşılaşıldığını resmederek; hem Avrupa Birliği, hem de uluslararası arenada sorumluluk paylaşımı ve dayanışma gösterilmesi hususunda, etkili politika tavsiyelerinin sağlanmasını hedeflemektedir. Bu şekilde bir durum tespit analizinin yapılması, bizi Suriyeli gençlerin refahını arttıracak entegrasyon uygulamaları için yerel ve kültürel faktörlerin gözetildiği özgün politika önerileri konusunda  düşünmeye sevk edecektir.

Bu proje, Suriyeli gençlerin entegrasyonu hususunda kısa vadeli, orta vadeli ve uzun vadeli planların yapılmasını amaçlamaktadır. Devlet kurumları, sivil toplum örgütleri ve kuruluşları ile işbirliğinde bulunarak, araştırmanın sonuçlarını erken ve devamlı bilgilendirme yoluyla, ivedi müdahalelerde bulunulması hedeflenmektedir. Orta vadede üretilebilecek politikalar konusunda ise, hem ulusal, hem de Avrupa Birliği ve küresel çerçevede çalıştaylar düzenleyerek, politika tavsiyelerinin sağlanması amaçlanmaktadır. Buna ek olarak, orta vadeli müdahaleler mültecileri barındıran komşu ülkelerdeki sivil toplum örgütleri ve üniversiteler ile işbirliğini de kapsamaktadır. Aynı zamanda, orta vadeli müdahaleler hem Avrupa Birliği, hem de Birleşmiş Milletler’deki politika yapıcılar için politika bilgilendirmelerini de içermektedir. Projenin diğer bir ayağı olan uzun vadeli müdahaleler konusunda, Avrupa’nın önde gelen AB çalışmaları araştırma merkezlerinden birisi olan LSE Avrupa Enstitüsü ve Küresel Meseleler Enstitüsü (Institute for Global Affairs) kolaylaştırıcı rolünü üstlenecektir.  Küresel Meseleler Enstitüsü BM Genel Sekreterliğinden Göç özel temsilcisi, Peter Sutherland ‘in tavsiye alan  Küresel Göç İnsiyatifi programını yakın zamanda başlatmıştır.

Zorunlu Göç Kaynak Merkezi (FMRC)

Araştırmacılar: Eleni Diker, Damla B. Aksel

Özet: Zorunlu Göç Kaynak Merkezi (FMRC), Türkiye ve bölgedeki Suriyeli mültecilerin durumuyla ilgili güvenilir ve doğru kaynakların bir araya getirilmesini sağlayan çevrim içi bir platformdur. Merkez, zorunlu göç ve sığınma ile ilgili konularda bilgi isteyen, araştırmacıların, üniversitelerin, sivil toplum örgütlerinin, uluslararası örgütlerin, politika yapıcıların ve yerinden olmuş kişilerin herkese çevrim içi ve ücretsiz erişim imkânı sağlıyor. FMRC’nin birincil amacı, bu alanda çalışan tüm aktörlerin araştırma kapasitelerini arttırmak ve zorunlu göç konusunu ele alan sivil toplum, akademik ve uluslararası örgütler arasındaki kurumlar arası iletişimi artırmaktır. Aynı zamanda bilgi kirliliğini önlemeyi ve sahadaki bilgilerin aşırı yüklenmesini de düzenlemeyi amaçlar.

Suriyelilerin Ulusal Bağlamda Uyumunda Dil Öğretimi (LİSAN)

Baş Araştırmacı: Maissam Nimer

Fonu: Koç Üniversitesi

Genel Bakış: Bu araştırma projesi, Suriyeli mültecilerin Türkiye bağlamında entegrasyon sürecinde dil eğitiminin rolünü, dil eğitiminin sunulması, kullanılabilirliği ve erişilebilirliğinin nasıl geliştirilebileceği ve eğitim ve istihdama nasıl yol açabileceği konusunda önerilerde bulunmayı amaçlamaktadır.

Suriyeli Mültecilerin Dil Eğitimine Erişimlerinde Karşılaştırmalı Yaklaşım

Baş Araştırmacı: Maissam Nimer

Fon Sağlayıcı: Mercator – İstanbul Politika Merkezi

Genel Bakış: Bu araştırma projesi, Suriyeli mültecilerin entegrasyon sürecinde dil eğitiminin rolünü iki ulusal bağlamda (Türkiye ve Almanya), literatürün sistematik bir incelemesi, paydaşlarla görüşmeler ve katılımcı gözlemiyle incelemeyi amaçlamaktadır. Ayrıca, göçmenlerin dil edinme sürecindeki tecrübelerini, kurumlarını ve gidişatı mültecilerle derinlemesine görüşmeler yaparak incelemektedir.

Türkiye, Almanya ve ABD'deki Suriyeli Mültecilerin Damgalama Karşıtı Stratejileri

Baş Araştırmacı: Çetin Çelik

Fon Sağlayıcı: Fulbright Komisyonu (https://www.cies.org/grantee/cetin-celik)

Genel Bakış: Göçmen entegrasyonu konusundaki araştırmaların çoğu, göçmenlerin kendilerine, maddi kaynakları, beraberlerinde getirdikleri sosyal ve kültürel sermaye ve bu kaynakları ve sermayeyi, ev sahibi ülkede yeni hayatlarının inşasında kullanma yetenekleriyle ilgilidir. Etnik-ırksal hiyerarşilere, kurumsal düzenlemelere ve bu düzenlemelerin çerçevelediği fırsat yapısına daha az dikkat edilmiştir. Bu araştırma, entegrasyonda göçmenlerin sosyo-kültürel kaynaklarına olan odağı aynı göçmen grubunu farklı ulusal bağlamlarda karşılaştırmalı bakış açısıyla sorgulamayı, tekrar gözden geçirmeyi ve revize etmeyi amaçlamaktadır.
Mevcut tarihsel momentumdan faydalanan araştırma, Türkiye, Almanya ve ABD’de aynı başlangıç pozisyonunda olan Suriyeli mültecilere odaklanmaktadır.